De executeur en de verkoop van de woning: wat hij alleen mag

De vraag "mag de executeur het huis verkopen" heeft geen ja of nee als antwoord. Het antwoord hangt af van twee dingen: welk soort executeur het testament heeft benoemd, en waarvoor de verkoop dient. Heeft u die twee punten scherp, dan weet u waar u staat. Wie ze door elkaar haalt, komt bij de notaris tot stilstand.

Een lege woonkamer in een vooroorlogse woning, met alleen nog een fauteuil en op de vensterbank een stapel mappen en een bos sleutels. Grijs daglicht valt door vitrage naar binnen.

Kijk niet naar de titel, kijk naar de taak

Het woord "executeur" zegt op zichzelf weinig. In de notariële praktijk worden drie varianten onderscheiden, vaak aangeduid met sterren. Die sterren staan niet in de wet; het is vaktaal.

De executeur met één ster regelt alleen de uitvaart. Hij heeft in beginsel geen zeggenschap over de woning.

De executeur met twee sterren beheert de nalatenschap en betaalt de schulden. Dit is de standaardvorm die de wet als uitgangspunt neemt. Hij mag goederen te gelde maken, maar alleen voor zover dat nodig is om schulden te voldoen; die begrenzing volgt uit de wettelijke regeling van het executeurschap. De woning valt daaronder als de rest van het vermogen niet toereikend is.

De executeur met drie sterren is daarnaast afwikkelingsbewindvoerder. Het testament geeft hem dan de bevoegdheid om de nalatenschap ook te verdelen. Deze variant kan de woning in beginsel zelfstandig verkopen en leveren, ook als er geen schulden zijn die dat nodig maken. Het testament bepaalt de precieze reikwijdte, en daar zit het verschil tussen twee testamenten die op het oog hetzelfde lijken.

Wilt u weten wat een executeur mag, lees dan eerst het testament.

Meer daarover staat bij Vastgoed verkopen of aanhouden?

Verkopen mag, maar niet om te verdelen

De tweesterrenexecuteur mag de woning verkopen als de schulden van de nalatenschap dat vragen. Denk aan een hypotheek die doorloopt, openstaande rekeningen of legaten die in geld moeten worden uitgekeerd.

Wat hij in beginsel niet mag, is de woning verkopen omdat de erfgenamen dan makkelijker kunnen verdelen. Verdelen is geen taak van de gewone executeur. Zodra de schulden zijn betaald, ligt de beslissing over de woning weer bij de gezamenlijke erfgenamen. Zij hebben dan het recht om te verkopen, of om het pand aan te houden. De hoofdregel is dus: de gezamenlijke erfgenamen beslissen over de verkoop, tenzij het testament een executeur-afwikkelingsbewindvoerder heeft benoemd.

Ook binnen zijn bevoegdheid staat de executeur niet helemaal vrij. De wet vraagt dat hij, zo mogelijk, met de erfgenamen overlegt over welke goederen hij verkoopt en op welke manier. Zijn de erfgenamen het niet eens, dan kunnen zij de kantonrechter vragen te beslissen. Het testament kan hiervan afwijken.

De executeur mag zichzelf niet bevoordelen. Een verkoop aan een familielid onder de marktwaarde, zonder dat de erfgenamen dat weten, is het soort handeling waarvoor de kantonrechter een executeur kan ontslaan. Hij legt aan het eind rekening en verantwoording af, en de erfgenamen kunnen tussentijds inlichtingen vragen.

De notaris vraagt vaak toch om handtekeningen

Hier ontstaat de meeste verwarring. Een executeur die bevoegd is, komt bij de levering toch vaak de vraag tegen of de erfgenamen willen meetekenen.

De reden is praktisch. De notaris moet bij de levering vaststellen dat de verkoop binnen de bevoegdheid van de executeur valt. Bij een tweesterrenexecuteur betekent dat: is de verkoop echt nodig voor de schulden? Dat is een beoordeling die de notaris niet altijd zelf kan maken. Dan is het veiliger om de erfgenamen te laten meetekenen, ook als dat strikt genomen niet hoeft.

Bij een executeur-afwikkelingsbewindvoerder ligt dat anders. Die kan meestal zonder handtekeningen van de erfgenamen leveren, omdat zijn bevoegdheid uit het testament zelf volgt. De notaris wil dan wel de verklaring van executele zien waarin die bevoegdheid staat.

Voor u als koper of verkoper betekent dit: vraag vroeg in het traject welke stukken de notaris nodig heeft. Een discussie over handtekeningen op de dag van levering kan de levering ophouden.

Beneficiair aanvaard? Dan kan de executeur zijn rol verliezen

Erfgenamen die niet zeker weten of de nalatenschap positief is, aanvaarden vaak beneficiair. Dat heeft een gevolg voor de executeur.

Bij beneficiaire aanvaarding moet de nalatenschap in beginsel worden vereffend. De executeur kan dat alleen voorkomen door te verklaren dat de goederen van de nalatenschap ruimschoots toereikend zijn om alle schulden te voldoen. Kan hij die verklaring niet afleggen, dan kan zijn taak eindigen en nemen de erfgenamen in beginsel als vereffenaars het over. De verkoop van de woning loopt dan via de regels van de vereffening, en niet meer via de executeur.

Wie een woning uit een nalatenschap wil verkopen, doet er dus goed aan eerst vast te stellen of de erfgenamen zuiver of beneficiair hebben aanvaard.

Een verhuurde woning in de nalatenschap

Voor eigenaren van beleggingspanden speelt nog iets. Overlijdt een verhuurder, dan blijft de huurovereenkomst in beginsel bestaan. De erfgenamen worden verhuurder. De executeur beheert: hij int de huur, betaalt het onderhoud en houdt de administratie bij tot de nalatenschap is afgewikkeld.

Verkoopt de executeur het pand, dan gaat de huurder mee. De koper wordt de nieuwe verhuurder onder dezelfde voorwaarden. Dat maakt de kring van kopers anders dan bij een lege woning: niet iedere koper wil een pand met een zittende huurder. Een koper die gewend is aan verhuurde objecten kijkt naar de huurstroom en het huurcontract, niet naar de lege-waarde.

Als de eigenaar nog leeft

Een veelgestelde vraag is hoe u het huis van een ouder met dementie kunt verkopen. Daar heeft de executeur geen rol in. Een executeur bestaat pas na overlijden.

Zolang de eigenaar leeft, komt het aan op een levenstestament met een volmacht, of op een bewind dat via de kantonrechter is ingesteld. Een bewindvoerder heeft voor de verkoop van een woning meestal een machtiging van de kantonrechter nodig. Een gevolmachtigde uit een levenstestament heeft die machtiging in beginsel niet nodig, tenzij de volmacht dat uitsluit. De notaris beoordeelt daarbij wel zelfstandig of de volmacht gebruikt mag worden, en kan zijn medewerking weigeren. Ook hier geldt: lees eerst het document.

Wat het executeurschap kost

Executeur zijn is werk. U bent aansprakelijk voor fouten in het beheer, u moet verantwoording afleggen en u zit tussen erfgenamen die niet altijd hetzelfde willen. Daar staat een beloning tegenover. De wet kent een standaardloon dat wordt berekend als een vast percentage van het vermogen op de sterfdag, tenzij het testament een ander bedrag noemt; hoe hoog dat percentage is, staat in de wettelijke regeling van het executeurschap en kan de notaris u vertellen. Veel testamenten doen dat.

Wie als executeur een woning moet verkopen om de schulden te betalen, wil vooral weten wat het pand in de huidige staat waard is. Beheert u als executeur of erfgenaam een verhuurde woning die verkocht moet worden om de nalatenschap af te wikkelen, dan kunt u het pand vrijblijvend voorleggen. U krijgt dan een vrijblijvende eerste beoordeling van het object en de huursituatie. Die beoordeling doet een mens, zonder openbare bezichtigingen en zonder verplichting om verder te gaan. Welke kosten voor u gelden, hangt af van wat u met ons afspreekt; dat hoort u vooraf, voordat u iets hoeft te beslissen.

Verder lezen

Geërfd vastgoed verkopenVan verklaring van erfrecht tot overdracht. Wat er geregeld moet zijn voordat u kunt verkopen, en wat u alvast kunt doen.Vastgoed verkopen of aanhouden?Een rekensom en een levensvraag tegelijk. De posten die in de afweging horen, en de veelgemaakte denkfout.Vastgoedbezit afbouwen in stappenWelke panden eerst, welke later, en waarom de volgorde het eindresultaat meer beïnvloedt dan de prijs per pand.Vastgoed verkopen met meerdere erfgenamenWat er nodig is voordat een geërfd pand verkocht kan worden, hoe u vastloopt op één handtekening, en welke routes er zijn als niet iedereen hetzelfde wil.Vastgoed verkopen bij een scheiding of bedrijfsbeëindigingWat er anders is wanneer de verkoop niet uw keuze maar een gevolg is, en hoe u voorkomt dat het traject langer duurt dan nodig.Een leegstaand geërfd pand: wat doet u ermee?Wat leegstand kost, welke risico's er meelopen zolang er niemand woont, en welke drie routes er zijn.Erfbelasting over een geërfde woning: hoe het wordt berekendDe erfbelasting op een woning volgt de WOZ-waarde, niet de verkoopprijs. Wat eraf gaat, welk tarief per erfgenaam geldt, plus een rekenvoorbeeld.Erfbelasting betalen voordat de woning verkocht isUitstel van betaling erfbelasting bij een geërfde woning: de termijnen, wat de Belastingdienst toestaat, wat uitstel kost en welke andere routes er zijn.Verklaring van erfrecht: wanneer u er één nodig heeftWanneer u een verklaring van erfrecht nodig heeft bij een geërfd verhuurd pand, wat de notaris erin vastlegt en wat bank en Kadaster daarna vragen.Wat kost een verklaring van erfrecht?De kosten van een verklaring van erfrecht bestaan uit honorarium, verschotten, btw en meerwerk. Zo ziet u wat de prijs bepaalt en wie hem betaalt.Hoe lang duurt een verklaring van erfrecht?Hoe lang duurt een verklaring van erfrecht? Van enkele weken tot maanden. U leest welke vier stappen de notaris zet, wat vertraagt en hoe u tijd wint.Geërfd huis verkopen: stappen, termijnen en de erfbelastingGeërfd huis verkopen: wie mag tekenen, hoe u de erfenis aanvaardt en wanneer de aangifte erfbelasting moet. Plus wanneer rechtstreekse verkoop past.Verklaring van erfrecht aanvragen: wie het doet en wat u meeneemtErft u een pand, dan moet u een verklaring van erfrecht aanvragen. Lees wat u meeneemt, wat het kost en waarom het tempo zelden bij de notaris ligt.Een huis erven van uw ouders: de eerste beslissingenEen huis erven van uw ouders begint met drie beslissingen: aanvaarden, wie beslist en wat er op naam staat. Zo houdt u overzicht en voorkomt u vertraging.Een woning schenken in plaats van nalaten: wat het verschil isEen woning schenken of nalaten: wat u vooraf moet weten over schenkbelasting, overdrachtsbelasting, de WOZ-waarde en wat de notaris voor u regelt.Een huis erven met een hypotheek eropEen huis erven met hypotheek: welke drie getallen u eerst nodig heeft, hoe u veilig aanvaardt of verwerpt, en wat er daarna met de lening gebeurt.Welke waarde geldt voor de erfbelasting?De waarde van een woning voor de erfbelasting is in beginsel de WOZ-waarde, niet de verkoopprijs. Met de keuze van het WOZ-jaar en de uitzonderingen.Erven en overdrachtsbelasting: wanneer de vraag speelt en wie hem beantwoordtErft u een woning? U leest wanneer overdrachtsbelasting bij erven wel en niet speelt: bij verdeling, uitkoop en doorverkoop, met verwijzing naar de wet.Erfenis verdelen: de woning verkopen, uitkopen of samen houdenEen erfenis verdelen met een woning erin: wat verkopen, uitkopen of samen aanhouden van u vraagt, en waar erfgenamen in de praktijk op vastlopen.Geërfd vastgoed verkopen of aanhouden: waar begint u?Terug naar het aanvraagformulier.

Wilt u weten wat het pand nu waard is?

Begin met één adres. Bij meerdere panden kijken wij naar het geheel en naar de volgorde.

Beoordeling aanvragen

Over deze site

Vastgoedbezit richt zich op eigenaren en erfgenamen die bezit afbouwen. De site wordt uitgegeven door Five Clicks B.V., dat zelf vastgoed koopt; per pand bepalen wij of wij het aanhouden of binnen onze koopstructuur doorleveren aan een andere vastgoedpartij. Past een pand niet bij ons, dan kunnen wij het met uw toestemming voorleggen aan een koper uit ons netwerk, tegen een vergoeding die wij vooraf met u afspreken. Informatie op deze site is algemene uitleg en geen juridisch of fiscaal advies.

Vastgoedbezit is een handelsnaam van Five Clicks B.V., ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 97102350.

Contact

Lezen

Voorwaarden

© 2026 Five Clicks B.V.. Een beoordeling is vrijblijvend; een overdracht verloopt altijd via de notaris.