Hoe lang duurt een verklaring van erfrecht?

Een verklaring van erfrecht is geen uittreksel dat u ophaalt. De notaris stelt erin vast wie de erfgenamen zijn, of zij de nalatenschap hebben aanvaard en wie namens de nalatenschap mag handelen. Hoe lang dat duurt, hangt minder af van de notaris dan van de nalatenschap zelf. Rijksoverheid houdt het op enkele weken tot maanden wanneer er veel erfgenamen zijn of erfgenamen moeilijk te vinden zijn. Bij een klein gezin met een helder testament gaat het aanmerkelijk sneller. Wie een verhuurd pand of beleggingspand erft, merkt de wachttijd vooral aan wat er ondertussen stilligt: de bankrekening, de huurinkomsten en de verkoop.

Een gesloten voordeur van een bakstenen rijtjeshuis, met achter het glas een stapeltje ongeopende post op de mat en dichtgetrokken gordijnen.

Wat de notaris moet uitzoeken

De doorlooptijd bestaat uit vier stappen die na elkaar komen. Elke stap heeft een eigen vertrager.

De notaris begint bij het Centraal Testamentenregister. Daar staat of de overledene een testament heeft laten opmaken en bij welke notaris. Die raadpleging is digitaal en kost weinig tijd. Het testament zelf moet daarna worden opgevraagd bij de notaris die het bewaart. Dat is de eerste plek waar dagen verstrijken.

Daarna stelt de notaris de erfgenamen vast. Zonder testament geldt het wettelijk erfrecht: in beginsel de partner en de kinderen, en als die er niet zijn steeds verder de familie in. De notaris controleert dit via de Basisregistratie Personen. Zodra er een erfgenaam is overleden, geëmigreerd of onbekend, begint stamboomonderzoek. Dat is de variant die maanden duurt.

Dan moet elke erfgenaam kiezen: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Beneficiair aanvaarden en verwerpen lopen via een verklaring bij de rechtbank. Dat is een aparte stap die extra tijd kan kosten. Minderjarige erfgenamen aanvaarden in beginsel beneficiair, wat betekent dat de wettelijk vertegenwoordiger mee moet tekenen en de kantonrechter soms in beeld komt.

Tot slot legt de notaris vast wie mag handelen. Is er een executeur benoemd, dan kan de notaris meestal een verklaring van executele afgeven. Die is vaak eerder klaar, omdat niet alle erfgenamen hoeven te tekenen. Is er geen executeur, dan handelen de erfgenamen gezamenlijk, of geven zij een volmacht aan één van hen.

De termijn voor de erfbelasting loopt ondertussen door. Is de aanslag er eerder dan de koper, kijk dan bij uitstel voor de erfbelasting op een geërfde woning.

Waarom het zo lang kan duren

In de praktijk zit de vertraging vaak bij één persoon. Een erfgenaam die niet reageert, in het buitenland woont of het niet eens is met de rest. Handtekeningen uit het buitenland moeten vaak worden gelegaliseerd of van een apostille voorzien. Elk document dat ontbreekt, kost een volledige ronde: de notaris vraagt, wacht, ontvangt, controleert en vraagt zo nodig opnieuw.

De tweede oorzaak is minder zichtbaar. De notaris verklaart onder eigen verantwoordelijkheid wie de erfgenamen zijn. Een fout heeft gevolgen voor de bank, het Kadaster en de koper van het pand. Een zorgvuldige notaris tekent daarom pas als alles sluit. Dat is geen traagheid, maar de reden dat de verklaring iets waard is.

Wat u zelf kunt doen om tijd te winnen is concreet. Lever bij de eerste afspraak de akte van overlijden, een lijst van alle erfgenamen met adres en e-mailadres, kopieën van hun legitimatiebewijzen en het testament als u dat kent. Spreek af dat iedereen dezelfde notaris gebruikt. Overweeg een volmacht aan één erfgenaam, zodat niet elk stuk langs iedereen hoeft.

Wat de bank ermee doet

Na een overlijdensmelding blokkeert de bank in de regel de rekeningen die alleen op naam van de overledene staan. Of de bank een verklaring van erfrecht eist, hangt af van de bank en het saldo. Sommige banken geven kleine tegoeden vrij op vertoon van de akte van overlijden en een eigen formulier. Boven hun eigen grens vragen zij de verklaring. Die grens verschilt per bank, dus bel vooraf.

Voor een verhuurd pand heeft dat een direct gevolg. De huurder blijft in beginsel betalen op de rekening van de overledene, en die rekening is geblokkeerd. De huur komt binnen, maar u kunt er niet bij. Loopt er een hypotheek of een incasso voor de VvE, controleer dan bij de bank of die betalingen doorgaan. Een mislukte incasso op een nalatenschap is vervelend, maar te voorkomen.

Wat het kost

Notarissen bepalen hun eigen tarief. De prijs stijgt met het aantal erfgenamen, een testament dat uitleg vraagt, erfgenamen in het buitenland en elke verklaring die via de rechtbank moet. Vraag daarom een offerte met een omschrijving van wat erin zit en wat meerwerk is. De kosten komen doorgaans ten laste van de nalatenschap, niet van de erfgenaam die de opdracht geeft.

Wat er na de verklaring gebeurt

Met de verklaring van erfrecht deblokkeert de bank de rekeningen. De erfgenamen kunnen de huur laten overmaken naar een rekening op eigen naam en de huurder daarover informeren. De huurovereenkomst loopt in beginsel door; de erfgenamen zijn de verhuurder geworden.

Het pand staat bij het Kadaster nog op naam van de overledene. Dat blijft in beginsel zo tot de erfgenamen de verklaring van erfrecht laten inschrijven, of tot het pand aan een koper wordt geleverd. Voor een verkoop is de verklaring in de praktijk meestal nodig. De notaris die de levering verzorgt, moet kunnen vaststellen dat de mensen die tekenen daartoe bevoegd zijn. Zonder verklaring van erfrecht, of een ander bewijs van bevoegdheid zoals een verklaring van executele, kan de leveringsakte in beginsel niet passeren.

Verkopen terwijl u wacht

De wachttijd hoeft geen verloren tijd te zijn. Alles wat vóór de levering komt, kunt u voorbereiden. Verzamel het huurcontract, de laatste huurverhoging, de servicekostenafrekening, de VvE-stukken en wat bekend is over de bouwkundige staat. Laat het pand beoordelen en voer het gesprek met een koper. Een koopovereenkomst is in beginsel mogelijk voordat de verklaring er is, maar teken die pas als alle erfgenamen achter de verkoop staan. Een handtekening die u niet kunt waarmaken, levert geen verkoop op en kan, afhankelijk van wat in de koopakte staat, een boete opleveren.

Spreek met een koper af dat de levering pas wordt ingepland zodra de verklaring er is, en niet andersom. Zo ligt de druk niet bij de erfgenamen die op de notaris wachten, maar bij het dossier.

Erft u een verhuurd pand of beleggingspand en overweegt u het niet aan te houden? Laat het pand dan beoordelen terwijl de notaris zijn werk doet. U beschrijft het adres, de huur en de staat, en ontvangt een vrijblijvende eerste beoordeling waarmee u met de andere erfgenamen kunt beslissen. Dat verplicht u tot niets.

Veelgestelde vragen

Welke stukken neem ik mee naar de eerste afspraak bij de notaris?

Neem de akte van overlijden mee, een lijst van alle erfgenamen met adres en e-mailadres, kopieën van hun legitimatiebewijzen en het testament als u weet dat er een is. Spreek met de familie af dat iedereen dezelfde notaris gebruikt, zodat stukken niet tussen kantoren heen en weer gaan. Overweeg ook een volmacht aan één erfgenaam, zodat niet elk document langs iedereen hoeft. Elk stuk dat ontbreekt, kost een volledige ronde: de notaris vraagt, wacht, ontvangt, controleert en vraagt zo nodig opnieuw. Dit is het deel van de doorlooptijd waar u zelf invloed op heeft.

Gaat een verklaring van executele sneller dan een verklaring van erfrecht?

Dat kan. Is er in het testament een executeur benoemd, dan kan de notaris voor een deel van de handelingen meestal een verklaring van executele afgeven. Die is vaak eerder klaar, omdat niet alle erfgenamen hoeven te tekenen, en juist dat tekenen is waar veel tijd in gaat zitten. Is er geen executeur, dan handelen de erfgenamen gezamenlijk of geven zij een volmacht aan één van hen. Welke van de twee verklaringen in uw geval nodig is, en of een bank, het Kadaster of de notaris van een koper daarmee genoegen neemt, bespreekt u met de notaris.

Eén erfgenaam reageert niet. Wat betekent dat voor de doorlooptijd?

Dan ligt het dossier in de praktijk stil. De notaris vraagt van iedere erfgenaam een keuze over de aanvaarding en doorgaans ook een legitimatie en een handtekening, en zonder die stukken kan hij de akte niet opmaken. Woont die erfgenaam in het buitenland, dan komt daar vaak legalisatie van de handtekening bij, soms met een apostille. Is een erfgenaam onvindbaar, dan begint er onderzoek, en dat is de variant die lang kan uitlopen. Blijft het stil, leg dan aan de notaris voor welke mogelijkheden er in uw situatie zijn. Dat is een juridische vraag, geen kwestie die erfgenamen onder elkaar oplossen.

Lopen de hypotheeklasten en de VvE-bijdrage door terwijl de rekening geblokkeerd is?

Na een overlijdensmelding blokkeert de bank in de regel de rekeningen die alleen op naam van de overledene staan. Automatische betalingen kunnen daardoor stilvallen, terwijl de hypotheekrente, de verzekering en de gemeentelijke lasten wel doorlopen. Bel de bank daarom zelf en vraag of de incasso's voor de hypotheek en de VvE doorgaan en wat u moet doen als dat niet zo is. Een mislukte incasso op een nalatenschap is vervelend, maar te voorkomen. Welke stukken de bank hiervoor vraagt en welke grens zij aanhoudt voor kleine tegoeden, verschilt per bank.

Kunnen wij een koopovereenkomst tekenen voordat de verklaring er is?

Een koopovereenkomst is in beginsel mogelijk voordat de verklaring er is, maar teken die pas als alle erfgenamen achter de verkoop staan. Een handtekening die u niet kunt waarmaken, levert geen verkoop op en kan, afhankelijk van wat in de koopakte staat, een boete opleveren. Spreek met een koper af dat de levering wordt ingepland zodra de verklaring er is, en niet andersom. De levering zelf kan in beginsel niet passeren zolang de notaris niet kan vaststellen dat de ondertekenaars bevoegd zijn. Laat de koopakte daarom nakijken door de notaris die de nalatenschap behandelt.

Verder lezen

Geërfd vastgoed verkopenVan verklaring van erfrecht tot overdracht. Wat er geregeld moet zijn voordat u kunt verkopen, en wat u alvast kunt doen.Vastgoed verkopen of aanhouden?Een rekensom en een levensvraag tegelijk. De posten die in de afweging horen, en de veelgemaakte denkfout.Vastgoedbezit afbouwen in stappenWelke panden eerst, welke later, en waarom de volgorde het eindresultaat meer beïnvloedt dan de prijs per pand.Vastgoed verkopen met meerdere erfgenamenWat er nodig is voordat een geërfd pand verkocht kan worden, hoe u vastloopt op één handtekening, en welke routes er zijn als niet iedereen hetzelfde wil.Vastgoed verkopen bij een scheiding of bedrijfsbeëindigingWat er anders is wanneer de verkoop niet uw keuze maar een gevolg is, en hoe u voorkomt dat het traject langer duurt dan nodig.Een leegstaand geërfd pand: wat doet u ermee?Wat leegstand kost, welke risico's er meelopen zolang er niemand woont, en welke drie routes er zijn.Erfbelasting over een geërfde woning: hoe het wordt berekendDe erfbelasting op een woning volgt de WOZ-waarde, niet de verkoopprijs. Wat eraf gaat, welk tarief per erfgenaam geldt, plus een rekenvoorbeeld.Erfbelasting betalen voordat de woning verkocht isUitstel van betaling erfbelasting bij een geërfde woning: de termijnen, wat de Belastingdienst toestaat, wat uitstel kost en welke andere routes er zijn.Verklaring van erfrecht: wanneer u er één nodig heeftWanneer u een verklaring van erfrecht nodig heeft bij een geërfd verhuurd pand, wat de notaris erin vastlegt en wat bank en Kadaster daarna vragen.Wat kost een verklaring van erfrecht?De kosten van een verklaring van erfrecht bestaan uit honorarium, verschotten, btw en meerwerk. Zo ziet u wat de prijs bepaalt en wie hem betaalt.Geërfd huis verkopen: stappen, termijnen en de erfbelastingGeërfd huis verkopen: wie mag tekenen, hoe u de erfenis aanvaardt en wanneer de aangifte erfbelasting moet. Plus wanneer rechtstreekse verkoop past.Verklaring van erfrecht aanvragen: wie het doet en wat u meeneemtErft u een pand, dan moet u een verklaring van erfrecht aanvragen. Lees wat u meeneemt, wat het kost en waarom het tempo zelden bij de notaris ligt.Een huis erven van uw ouders: de eerste beslissingenEen huis erven van uw ouders begint met drie beslissingen: aanvaarden, wie beslist en wat er op naam staat. Zo houdt u overzicht en voorkomt u vertraging.Een woning schenken in plaats van nalaten: wat het verschil isEen woning schenken of nalaten: wat u vooraf moet weten over schenkbelasting, overdrachtsbelasting, de WOZ-waarde en wat de notaris voor u regelt.Een huis erven met een hypotheek eropEen huis erven met hypotheek: welke drie getallen u eerst nodig heeft, hoe u veilig aanvaardt of verwerpt, en wat er daarna met de lening gebeurt.Welke waarde geldt voor de erfbelasting?De waarde van een woning voor de erfbelasting is in beginsel de WOZ-waarde, niet de verkoopprijs. Met de keuze van het WOZ-jaar en de uitzonderingen.Erven en overdrachtsbelasting: wanneer de vraag speelt en wie hem beantwoordtErft u een woning? U leest wanneer overdrachtsbelasting bij erven wel en niet speelt: bij verdeling, uitkoop en doorverkoop, met verwijzing naar de wet.De executeur en de verkoop van de woning: wat hij alleen magWanneer mag een executeur de woning verkopen zonder de erfgenamen? Het verschil tussen twee en drie sterren, en waarom de notaris handtekeningen vraagt.Erfenis verdelen: de woning verkopen, uitkopen of samen houdenEen erfenis verdelen met een woning erin: wat verkopen, uitkopen of samen aanhouden van u vraagt, en waar erfgenamen in de praktijk op vastlopen.Geërfd vastgoed verkopen of aanhouden: waar begint u?Terug naar het aanvraagformulier.

Wilt u weten wat het pand nu waard is?

Begin met één adres. Bij meerdere panden kijken wij naar het geheel en naar de volgorde.

Beoordeling aanvragen

Over deze site

Vastgoedbezit richt zich op eigenaren en erfgenamen die bezit afbouwen. De site wordt uitgegeven door Five Clicks B.V., dat zelf vastgoed koopt; per pand bepalen wij of wij het aanhouden of binnen onze koopstructuur doorleveren aan een andere vastgoedpartij. Informatie op deze site is algemene uitleg en geen juridisch of fiscaal advies.

Vastgoedbezit is een handelsnaam van Five Clicks B.V., ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 97102350.

Contact

Lezen

Voorwaarden

© 2026 Five Clicks B.V.. Een beoordeling is vrijblijvend; een overdracht verloopt altijd via de notaris.